Algemene Beschouwingen 2012, 10 november 2011
In economischs slechte tijden is het CDA van mening dat je ook moet durven te investeren. Investeren om de motor die economie heet aan te jagen en draaiende te houden. Dat betekend maatschappelijk verantwoorde keuzes maken. Of zoals ik aan het begin van mijn betoog zei: Ons spaarvarken moet voldoende gevuld zijn maar moet ook gebruikt kunnen worden om investeringen mogelijk te maken
Voorzitter, zonder investeren, geen toekomst. Dat is de mening van het CDA. Maar dan wel weloverwogen investeren. Om het huidige voorzieningenniveau in de gemeente te kunnen handhaven is een sterke economische ontwikkeling in de regio belangrijke. Stimulering van economische bedrijvigheid en facilitering van (potentiële) ondernemers, zal derhalve ook in 2012 een speerpunt moeten zijn.
Maar voorzitter we kunnen onze ogen niet sluiten voor de crisis die wereldwijd heerst. Die treft ook landgraaf. Bezuinigen is het devies. En dat die bezuinigingen keihard zullen terugslaan op de samenleving is evident.
Burgers moeten jongleren met hun centen. Ze kunnen hun geld maar een keer uitgeven. Het is de kunst van het loslaten. Van keuzes maken. In politiek jargon is er sprake van zwaar weer. Er zijn donkere wolken op komst. Maar de boodschap is dezelfde: Verantwoorde keuzes maken en alvast wat sparen voor mogelijk toekomstig nog zwaardere tijden.
Voorzitter, vandaar dat ik dit Spaarvarken heb meegenomen. Niet om te symboliseren dat we al het geld nu maar moeten gaan oppotten. Nee, we willen als CDA aangeven dat wij streven naar een goed evenwicht tussen sparen, bezuinigen en investeren.
Er komen immers bedreigingen op ons af. Voorziene tegenvallers. Ik noem bijvoorbeeld de algemene uitkering van het Rijk die minder wordt. Daarnaast staat de gemeente Landgraaf voor de opgave om de kosten van de WMO beheersbaar te houden, de zgn kanteling van de WMO. Deze nieuwe manier van werken vraagt afstemming op tal van terreinen en zal zeker tijd vergen. Het mag in de ogen van het CDA in ieder geval niet zo zijn dat mensen die zorg hard nodig hebben, hier de dupe van worden.
Ook de Wet Werken naar Vermogen die in 2013 zal worden ingevoerd, brengt een grote impact met zich mee. Ook hier worden grote tekorten verwacht. Het CDA zal de ontwikkelingen op de voet volgen en zo nodig terugvallen op ons Spaarvarken.
Dan wil ik ook aandacht vragen voor de gevolgen die de versoberingen van het minimabeleid hebben voor ouderen en gehandicapten binnen onze gemeente.
Natuurlijk ligt de focus van het ISD BOL beleid op “werk” en moet voorkomen worden dat cliënten door een te royaal minimabeleid belemmerd worden aan het werk te gaan.
Door de versoberingen die vanaf januari 2011 zijn doorgevoerd worden mensen die niet in staat zijn in hun eigen inkomsten te voorzien – gehandicapten en chronisch zieken – en mensen die dit op grond van hun leeftijd niet meer hoeven – gepensioneerden – gedupeerd en daardoor beperkt in hun deelname aan het maatschappelijke verkeer.
En dat terwijl uw college zegt de maatschappelijke participatie van zwakkeren in de samenleving zoveel mogelijk te willen bevorderen.
Het CDA heeft uw college gevraagd in de toepassing van het minimabeleid meer rekening te houden met de individuele omstandigheden van de burger. In uw reactie van eergisteren zegt u dat u dit wél doet maar in de ogen van het CDA onvoldoende. In de praktijk is bovendien gebleken dat hetgeen u beweerd niet juist is. Wij komen hier op terug en zullen onze bewering met feiten staven.
In aanloop naar de programmabegroting is een inmiddels zekere onvoorziene tegenvallon duidelijker geworden. Een fikse nl. Licom. De gemeenschappelijke voorziening, die in het verleden te weinig aandacht heeft gekregen van haar aandeel- en toezichthouders. En waarvoor wij als participerende gemeenten nu de pittige rekening krijgen gepresenteerd.
Het exploitatierisico dat Licom NV de komende jaren met zich meebrengt is groot. Voor Landgraaf is dat voor 2012 geraamd op € 1,4 miljoen.
De afgelopen jaren is er op dit dossier zoals nu blijkt, een hele hoop misgegaan. Het CDA vindt dat de onderste steen boven moet komen. Wij maken ons grote zorgen. In de eerste plaats over hoe dit fiasco is kunnen ontstaan. Maar nog belangrijker: hoe gaan we nu verder in de toekomst?
Gemeenten, toezichthouders, Raad van Commissarissen en de voormalige directie hebben gefaald. We zullen naar een nieuwe, meer overzichtelijke structuur moeten, waarbij wij als gemeenteraden onze controlerende taak beter en naar behoren kunnen uitvoeren. Waarbij de werkgelegenheid van 4300 mensen voorop moet staan.
De medewerkers op de werkvloer, zo moet nadrukkelijk gezegd, valt in elk geval niets te verwijten. Zij kunnen niets doen aan dit fiasco en mogen hier niet de dupe van worden. Als gemeente hebben we een zorgplicht naar onze wsw-medewerkers toe. En die zullen we ook op ons moeten nemen. Het is de taak om hier gezamenlijk de schouders onder te zetten zodat er een toekomstbestendig bedrijf ontstaat.
Voorzitter, ongebreideld de beurs trekken is er de komende tijd niet bij. We zullen nadrukkelijk op onze centen en dan vooral de spaarcenten moeten letten. Onze algemene reserve is dan wel voldoende, de zorg van het CDA, wat betreft de nabije toekomst, is er niet minder om. En ook u bent er niet helemaal gerust op gezien de brief van 28 okt. Jl, de voorlaatste informatie ontwerpbegroting 2012.
Zoals eerder gememoreerd: wij als raad moeten duidelijke en scherpe keuzes maken. En dat brengt mij bij het KIA. Een grote maatschappelijke investering van € 8,5 miljoen. Gezien alle financiële perikelen, onzekerheden en mogelijke nieuwe ontwikkelingen mbt de huisvesting van onze ambtenaren heeft het CDA de laatste maanden behoorlijk geworsteld met dit KIA, met deze investering. Moet het de plus variant worden of toch het zgn. kleine KIA. De plus variant is geboren uit het feit dat de werkplekken van onze ambtenaren niet voldoen aan de Arbo-eisen en uitbreiding de enige mogelijkheid was om hieraan wel te kunnen voldoen. De tijd is echter niet stil blijven staan. Met een groeiende leegstand van het kantorenarsenaal in deze gemeente, dienen zich andere oplossingen aan voor het huisvestingsprobleem van ons ambtenarenapparaat. Wij moeten die kansen zien en verzilveren.
In plaats van 8,5 miljoen euro te onttrekken aan onze algemene reserve, zeg maar uit ons Spaarvarken te halen, denkt het CDA dat € 4,5 miljoen voor het oorspronkelijke KIA ook voldoende is. Immers, er doet zich volgens het CDA een uitstekende mogelijkheid voor om een deel van onze ambtenaren te huisvesten in het, aan het raadhuis aanpalende Rabobankgebouw. Er kunnen vier verdiepingen worden gehuurd in een pand dat ook nog eens uitstraling en allure heeft. Met de wetenschap en de kans van nu, lijkt het ons volstrekt overbodig om een onnodig groot KIA te bouwen. De broodnodige nieuwe huisvesting voor de openbare bibliotheek, vrijwilligerscentrale, servicegilde en seniorWeb blijft gegarandeerd.
De kleine variant past volgens ons ook beter bij de toekomstige bevolkingsontwikkeling en wordt mede ingegeven door een krimpend ambtenarenkorps. Daarbij dient opgemerkt dat het CDA gezien de huidige technologische ontwikkelingen ook een voorstander is van flexplekken en thuiswerken, natuurlijk waar dat kan.
Voordat deze raad dan ook een definitief besluit neemt over een klein of een groot KIA, zouden alle plussen en minnen eens goed tegen elkaar afgezet moeten worden om daarna, als raad, een gezamenlijke, verantwoorde en afgewogen keuze te kunnen maken.
Leefbaarheid en ontmoetingsplekken
Voorzitter , Het CDA wil nogmaals uitspreken dat zij wat voorzieningen betreft vasthouden aan het drie kernen (wijken) beleid. En wij blijven extra aandacht vragen voor het snel starten van de herinrichting en nieuwbouw Centrum Waubach.
Wij erkennen dat wij rekening moeten houden met het krimp scenario. Desondanks hechten wij zeer grote waarde aan het leefbaar en levendig houden van de buurten. Het kan niet en mag niet zo zijn dat buurten verloederen door het weghalen van voorzieningen. Individualisering van de gemeenschap wordt hiermee versterkt. En juist daarom moeten wij blijven investeren in ontmoeten, ook op buurt niveau. Hierdoor creëer je ook weer betrokkenheid in een buurt, betrokkenheid op elkaar. En daar waar verenigingen in een buurt een bijdrage willen leveren op sociaal en cultureel gebied moet je hen niet beperken door een gebruiksvergunning op te leggen die alleen verenigingsgerichte activiteiten toelaat zoals Scouting Pius XII in de Kakert. Dan sla je ons inziens de plank finaal mis. Dit staat ook haaks op ons participatiebeleid en staat ook haaks op Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Graag een reactie van de wethouder.
Voorzitter
Zo maken wij ons zorgen over de buurt Lauradorp (sluiting school, sluiting van de kerk, rotte ORA plek, gezondheidscentrum wat op zich laten wachten) Rimburg ( opvolging van de exploitatie verenigingslokaal d’r Eck, open houden van de monumentale parochiekerk, onderhoudstoestand zeer slecht, co financiering BRIM onderhoud), Kakert, ( zoeken naar een vervanging van het Berpke, scouting Pius XII een verruiming bieden voor hun activiteiten) Sunplein het uitblijven van het gezondheidcentrum, Brandpoort waar we niet in staat zijn die open te houden voor het verenigingsleven. enz.
Stimuleer het verenigingsleven en haal dat niet ongecontroleerd weg uit de buurten door centralisatie buiten de buurtkernen. Vroeg of laat krijgen we hier de rekening van gepresenteerd. (Het kan en mag niet zo zijn dat wij over enkele jaren spookwijken overhouden met alle daaraan gekoppelde problemen van verloedering en criminaliteit.)
Verder, als we aan ontmoetingplekken denken, dan gaan de gedachten niet gelijk richting een verzorgingshuis. Toch biedt ook een verzorgingshuis weldegelijk een dergelijke functie voor mensen die daar verblijven. Mensen die hier hun dagbesteding hebben. Mensen die op bezoek komen. En mensen die hier gewoon even langs gaan. Een buitenruimte biedt plaats aan de mensen om buiten te zitten en een frisse neus te halen. Nu doet zich op de Dr Calshof een situatie voor waardoor al deze mensen nauwelijks gebruik kunnen maken van een buitenruimte. De huidige is veel te klein. Plannen die nu nagenoeg rond waren, stuitten op financiële beperkingen. Het CDA is van mening dat het in het kader van leefbaarheid en het integraal WMO beleid past om als gemeente hier een financiële bijdrage aan te leveren.
Zwembad:
Het huidige zwembad is op en zit als het ware in de verlenging, om even een voetbalterm aan te halen. De hoop die was gevestigd op Rouenhof, het plan Waterworld, is in deze economisch moeilijke tijden ijdel gebleken. Het college overweegt om het huidige bad te renoveren. Goedkoop kan volgens het CDA op de lange termijn echter duurkoop blijken. Denk bijvoorbeeld aan nieuwe technieken, energiezuinige maatregelen, nieuwste stand van zaken, uitstraling gebouw.
Het CDA ziet liever een compleet nieuw zwembad verrijzen in Nieuwenhagen. Wij willen graag alle voor- en nadelen van een geheel nieuw bad en een gerenoveerd bad op een rijtje gezet zien en de kosten van beide opties inzichtelijk gemaakt.
Kan de wethouder ons toezeggen dat wij in de eerste helft van 2012 hierover een uitgewerkt voorstel in de raad tegemoet kunnen zien?
Randweg
Voorzitter, we zetten nu al jaren een flink bedrag opzij voor de randweg Abdissenbosch; in totaal € 3,6 miljoen. We sparen voor een weg die alleen de moeite waard is als er ook aan de Duitse zijde een aansluiting op komt. Een weg die volgens het CDA nog niet verder is gekomen dan het schetsboek en waar onze Oosterburen allesbehalve serieus werk van maken. We hebben geld vastgezet in een apart Spaarvarken waar we in een tijd van bezuinigingen niet aan kunnen.
Halsstarrig vasthouden aan deze Strasse is in onze ogen een heilloze weg. Het ontbreekt het college volgens ons aan realiteitszin. Wij verzoeken dan ook om de gereserveerde gelden terug te laten vloeien in de algemene reserve. Daarmee spekken we onze spaarrekening, wordt onze financiële positie beter en kunnen wellicht nog enige verlichting brengen op de plekken waar het bezuiningscorset straks het hardst gaat knellen.
Parkstad:
Het CDA is van mening dat Parkstad een belangrijke motor is voor onze regio. Samenwerken daar waar het kan, is van eminent belang. Ook naar buiten toe moeten we gezamenlijk uitdragen dat we samen werken aan de toekomst van deze regio. Gelet op de bezuinigingsoperaties heeft ook Parkstad moeten inleveren; de broekriem moeten aantrekken. Terecht. Deze bezuiniging zijn door alle aangesloten gemeenten bij de Parkstad, overgenomen.
Voorzitter, het CDA maakt zich echter grote zorgen over de houding van Heerlen. De gemeente geeft nu al aan nog meer te willen bezuinigen op de Parkstad organisatie, zonder daarbij overigens de consequenties helder en overzichtelijk in beeld te hebben. Met dit voorstel loopt Heerlen wel heel hard op de muziek vooruit. Graag de mening van de portefeuillehouder.
